Η ερώτηση που κάνουν όλοι οι γονείς
Όταν ένα παιδί διαγιγνώσκεται με αλλεργία, η πρώτη ερώτηση είναι συνήθως για τη θεραπεία. Αλλά αμέσως μετά έρχεται η δεύτερη:
“Θα το έχει για πάντα;”
Η απάντηση δεν είναι απλή — αλλά είναι συχνά πιο αισιόδοξη από όσο φοβούνται οι γονείς.
Κάποιες αλλεργίες υποχωρούν συχνά
Η καλή είδηση είναι ότι πολλές παιδικές αλλεργίες υποχωρούν με την πάροδο του χρόνου. Το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού ωριμάζει, και σε αρκετές περιπτώσεις “αναθεωρεί” τις αποφάσεις του.
Αλλεργία στο γάλα:
Περίπου 80% των παιδιών την ξεπερνούν μέχρι την ηλικία των 5-6 ετών. Είναι από τις αλλεργίες με την καλύτερη πρόγνωση.
Αλλεργία στο αυγό:
Παρόμοια εικόνα — η πλειοψηφία των παιδιών θα μπορεί να τρώει αυγό μέχρι τη σχολική ηλικία.
Αλλεργία στο σιτάρι:
Και αυτή υποχωρεί συχνά στα πρώτα χρόνια ζωής.
Κάποιες αλλεργίες επιμένουν περισσότερο
Δυστυχώς, δεν ισχύει το ίδιο για όλες τις αλλεργίες.
Αλλεργία στο φιστίκι:
Μόνο περίπου 20% των παιδιών την ξεπερνούν αυθόρμητα. Η πλειοψηφία θα τη διατηρήσει στην ενήλικη ζωή.
Αλλεργία στους ξηρούς καρπούς:
Παρόμοια με το φιστίκι — επίμονη στις περισσότερες περιπτώσεις.
Αλλεργία στα θαλασσινά και τα ψάρια:
Συνήθως εμφανίζονται αργότερα στην παιδική ηλικία και τείνουν να παραμένουν.
Τι καθορίζει αν θα υποχωρήσει;
Δεν μπορούμε να προβλέψουμε με βεβαιότητα ποιο παιδί θα ξεπεράσει την αλλεργία του. Αλλά υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που μας δίνουν ενδείξεις:
Η ηλικία εμφάνισης.
Όσο νωρίτερα εμφανίζεται μια τροφική αλλεργία, τόσο πιθανότερο είναι να υποχωρήσει. Η αλλεργία στο γάλα που εμφανίζεται στη βρεφική ηλικία έχει καλύτερη πρόγνωση από αυτή που εμφανίζεται στα 5.
Η σοβαρότητα της αντίδρασης.
Παιδιά με ήπιες αντιδράσεις έχουν καλύτερες πιθανότητες να ξεπεράσουν την αλλεργία από αυτά με ιστορικό αναφυλαξίας.
Τα επίπεδα των αντισωμάτων.
Πολύ υψηλά IgE αντισώματα για ένα τρόφιμο συνδέονται με μικρότερη πιθανότητα υποχώρησης. Αντίστροφα, αν τα επίπεδα μειώνονται σταδιακά με τον χρόνο, αυτό είναι ενθαρρυντικό σημάδι.
Η παρουσία άλλων αλλεργικών νοσημάτων.
Παιδιά με ατοπική δερματίτιδα, άσθμα ή πολλαπλές τροφικές αλλεργίες έχουν μικρότερη πιθανότητα να ξεπεράσουν μια συγκεκριμένη αλλεργία.
Η ατοπική πορεία: Μια αλλεργία φεύγει, άλλη έρχεται;
Υπάρχει ένα φαινόμενο που ονομάζουμε “ατοπική πορεία” — μια τυπική εξέλιξη που βλέπουμε σε πολλά παιδιά με αλλεργική προδιάθεση:
- Πρώτα εμφανίζεται ατοπική δερματίτιδα (έκζεμα) στη βρεφική ηλικία
- Ακολουθούν τροφικές αλλεργίες
- Αργότερα εμφανίζεται αλλεργική ρινίτιδα
- Και τέλος, σε κάποια παιδιά, άσθμα
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί με έκζεμα θα αναπτύξει άσθμα — η πλειοψηφία δεν θα το κάνει. Αλλά αν υπάρχει αυτή η προδιάθεση, η αλλεργία μπορεί να “μετακομίσει” από ένα όργανο σε άλλο με την πάροδο του χρόνου.
Η καλή είδηση; Ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, η σωστή αντιμετώπιση σε κάθε στάδιο μπορεί να επηρεάσει την πορεία.
Μπορούμε να κάνουμε κάτι για να βοηθήσουμε;
Η αλλεργία του παιδιού σας μπορεί να υποχωρήσει μόνη της, μπορεί όχι. Αλλά δεν είμαστε απλοί θεατές.
Σωστή διαχείριση του ατοπικού δέρματος.
Η διατήρηση ενός υγιούς δερματικού φραγμού στα παιδιά με έκζεμα μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο νέων ευαισθητοποιήσεων.
Τακτική παρακολούθηση.
Με περιοδικούς ελέγχους μπορούμε να δούμε αν τα επίπεδα των αντισωμάτων μειώνονται και αν υπάρχει δυνατότητα για δοκιμή επανεισαγωγής του τροφίματος.
Ανοσοθεραπεία σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Για κάποιες αλλεργίες — ιδίως αεροαλλεργιογόνα αλλά και σταδιακά για τροφές — η ανοσοθεραπεία μπορεί να επιταχύνει ή να προκαλέσει ανοχή.
Αποφυγή αχρείαστων περιορισμών.
Η υπερβολική αποφυγή τροφών “για καλό και για κακό” μπορεί να είναι αντιπαραγωγική. Περιορίζουμε μόνο ό,τι χρειάζεται πραγματικά να περιοριστεί.
Η σημασία της υπομονής
Η φυσική υποχώρηση μιας αλλεργίας παίρνει χρόνο — μήνες, συχνά χρόνια. Δεν υπάρχει μαγική λύση που θα την κάνει να φύγει αύριο.
Αυτό που χρειάζεται είναι υπομονή, τακτική παρακολούθηση, και η σωστή καθοδήγηση για το πότε και πώς θα δοκιμάσουμε αν η αλλεργία έχει υποχωρήσει.
Η επανεισαγωγή τροφής δεν γίνεται ποτέ στο σπίτι χωρίς ιατρική καθοδήγηση — ακόμα και αν πιστεύουμε ότι η αλλεργία έχει περάσει. Η ασφάλεια πρώτα.
Κλείνοντας: Ελπίδα, όχι εγγύηση
Θα περάσει η αλλεργία του παιδιού σας;
Για κάποιες αλλεργίες, οι πιθανότητες είναι με το μέρος σας. Για άλλες, λιγότερο. Αλλά ακόμα και στις δύσκολες περιπτώσεις, η ιατρική προχωράει — η ανοσοθεραπεία για τροφικές αλλεργίες είναι ένα πεδίο που εξελίσσεται ραγδαία.
Αυτό που μπορώ να σας πω με βεβαιότητα είναι αυτό: η αλλεργία του παιδιού σας δεν είναι αναγκαστικά εφ’ όρου ζωής. Το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να αλλάξει — και η δουλειά μας είναι να του δώσουμε την καλύτερη ευκαιρία να το κάνει.